Gardentasun-ataria

Lantarongo Udalaren etika-kodea

Enplegatu Publikoaren Oinarrizko Estatutuaren Legearen testu bategina eta abenduaren 9ko Gardentasunari, informazio publikoa eskuratzeko bideari eta gobernu onari buruzko 19/2013 Legearen 26. artikulua onartzen dituen Urriaren 30eko 5/2015 Legegintzako Errege Dekretuaren ezarpen espezifikoari dagokion Etika-kodea, Enplegatu Publikoaren Oinarrizko Estatutuaren Legea.

Beraz, Lantarongo Udalaren Etika-kodeak jasotzen dituen betebeharrak eta printzipioak beren onarpenerako zerrendatu ditugu. Etika-kode honetan aipatutako pertsona guztiek bete beharko dute esplizituki.

I-Langile publikoen betebeharrak. Jokabide-kodea

Langile publikoek (karrerako funtzionario publikoa, bitartekoa, langile lan-kontratuduna eta behin-behineko langileak) arduraz egin beharko dituzte esleitzen zaizkien betebeharrak, baita Konstituzioaren interes orokorren mendean jarri eta haiek bete ere. Bestalde, honako printzipio hauen arabera jardun beharko dute: objektibitatea, osotasuna, osotasuna, neutraltasuna, erantzukizuna, inpartzialtasuna, konfidentzialtasuna, zerbitzu publikoarekiko ardura, gardentasuna, eredugarritasuna, soiltasuna, irisgarritasuna, eraginkortasuna, zintzotasuna, ingurumen- eta kultur-ingurunearen sustapena eta emakume eta gizonezkoen arteko berdintasunarekiko errespetua. Guzti horiek langile publikoen Jokabide-kodea inspiratzen dute. Jokabide-kode hori, izan ere, aipatuko diren artikulu hauetan arautzen diren etika- eta jokabide-printzipioek osatzen dute.

Kapitulu honetan ezartzen diren printzipioek eta arauek langile publikoen diziplina-araubidearen interpretazioari eta ezarpenari buruzko informazioa emango dute.

1. artikulua Printzipio etikoak

1. Konstituzioa eta ordenamendu juridikoa osatzen duten gainerako arauak errespetatu beharko dituzte.
2. Biztanleriaren interes orokorrak betetzea izango dute xede, eta haien jarduketa inpartzialtasunera eta interes komunera bideratutako kontsiderazio objektiboetan oinarrituko da, jarrera pertsonalak, familia, enpresa edo bezeroen iritziak edo printzipio horren aurka joka dezaketen beste jarrera batzuk adierazten dituen beste edozein faktore alde batera utzita.
3. Haien jarduketa zerbitzuak prestatzen dizkioten Administrazioaren zein nagusi, lankide, mendeko eta biztanleen leialtasunaren eta fede onaren printzipioei egokitu beharko da.
4. Beren jokabidea oinarrizko eskubide eta askatasun publikoekiko errespetuan oinarrituko da. Horretarako, hauekiko diskriminazioa sor dezakeen edozein jardunketa saihestu beharko dute: jaiotza, jatorri etnikoa edo arraza-jatorria, generoa, sexua, sexu-orientazioa eta -identitatea, genero-adierazpena, sexu-ezaugarria, erlijioa edo sinesmenak, iritzia, desgaitasuna, adina edo beste edozein kondizio edo egoera pertsonala edo soziala.
5. Ez dute interes pertsonalen bat duten gaietan parte hartuko, ezta beren postu publikoarekiko interes-gatazka sor dezaketen jarduera pribatuetan edo interesetan ere.
6. Ez dute betebehar ekonomikorik bere gain hartuko, ezta beste pertsona batzuekin finantza-eragiketa, ondare-betebehar edo negozio juridikoetan parte hartuko, beren postu publikoarekiko interes-gatazka sor daitekeenean.
7. Ez dute pribilegio edo abantaila bidegaberik gauza dezakeen mesede- tratu edo egoerarik onartuko pertsona fisiko zein erakunde pribatuen aldetik.
8. Eraginkortasun-, ekonomia- eta efizientzia-printzipioei jarraikiz jardungo dute, eta interes orokorra kontuan hartzen dela eta erakundearen helburuak betetzen direla bermatuko dute.
9. Ez dute eragingo administrazio-izapide edo -prozeduren bizkortzean edo ebaztean bidezko kausarik gabe, eta inola ere horrek kargu publikoen titularrak diren edo haien hurbileko familia- eta gizarte-ingurunearen onurarako pribilegioa dakarrenean, ezta hirugarrenen interesei kalte egiten dienean ere.
10. Arduraz burutuko dituzte dagozkien edo esleitzen zaizkien betebeharrak eta, hala badagokio, beren eskuduntza diren prozedurak edo txostenak epe barruan ebatzi beharko dituzte.
11. Beren eskudantziak zerbitzu publikoarekiko ardura-printzipioari jarraikiz burutuko dituzte, eta ez dute horren kontrako jokabiderik izango, ezta zerbitzu publikoak erabiltzean egon behar den neutraltasuna arriskuan jar dezaketen bestelako jokabiderik ere.
12. Sailkatutako gaiak edo legez hedatzea debekatuta dagoen beste edozein gai isilean gordeko dute, eta beharrezko zuhurtasuna gordeko dute beren kargua dela-eta ezagutzen dituzten gaiei dagokienez. Beraz, ezin izango dute jasotako informazioa euren edo hirugarrenen onurarako erabili, ezta interes publikoaren aurka erabili ere.

2. artikulua Jokabide-printzipioak

1. Biztanleak, beren nagusiak eta gainerako langile publikoak arretaz eta errespetuz tratatuko dituzte.
2. Beren lanpostuei dagozkien betebeharrak arduraz eta ezarritako lanaldia eta ordutegia betez burutuko dituzte.
3. Beren nagusiek emandako argibide eta agindu profesionalak beteko dituzte, ordenamendu juridikoa ageriki hausten badute salbu. Kasu horretan, ikuskapen-organo eskudunei jakinarazi beharko diete berehala.
4. Biztanleei ezagutzeko eskubidea duten gaien berri emango diete, eta euren eskubideak erabiltzea eta beren betebeharrak burutzea erraztuko diete.
5. Baliabide eta ondasun publikoak soiltasunez administratuko dituzte, eta ez dituzte horien euren edo hurbileko pertsonen onurarako erabiliko. Bestalde, horiek kontserbatzeaz arduratu beharko dira.
6. Ez dira onartuko ohiko, gizarteko eta adeitasunezko erabileretatik kanpo geratzen diren opari, mesede edo zerbitzu onuragarriak, Zigor Kodean ezarritakoari kalterik egin gabe.
7. Dokumentuen jarraitutasuna eta iraunkortasuna bermatuko dute, etorkizuneko arduradunei transmititu eta entregatu ahal izateko.
8. Prestakuntza eta kualifikazioak eguneratuta mantenduko dituzte.
9. Lan-segurtasun eta -osasunari buruzko arauak behatuko dituzte.
10. Beren unitateko funtzioen garapena hobetzeko egokitzat hartzen dituzten proposamenak nagusiei edo organo eskudunei jakinaraziko dizkiete. Ondore horietarako, langile publikoen edo administratutako pertsonen proposamenen harrera erdiratzeko instantzia eskudun egokiaren sorkuntza aurreikusi ahalko da, zerbitzuaren eraginkortasuna hobetzeko.
11. Biztanleei eskatzen duten hizkuntzan lagunduko diete, baldin eta eskualdean ofiziala bada.

II-Udalaren Osoko bilkuraren kideen betebeharrak. Jokabide-kodea

Behar bezala jarduteko printzipioak.

1. Izenburu honen aplikazio-eremuan sartzen diren pertsonek, beren funtzioak burutzerakoan, Espainiako Konstituzioan eta gainerako ordenamendu juridikoan ezarritakoa bete beharko dute, eta oinarrizko eskubide eta askatasun publikoekiko errespetua sustatuko dute.
2. Bestalde, honako hauen arabera jardungo dute:
   
   1. Printzipio orokorrak:
      1. Gardentasunez jardungo dute gai publikoak kudeatzean, eraginkortasun-, ekonomia- eta efizientzia-printzipioei jarraikiz eta interes orokorra asetzeko xedearekin.
      2. Beren funtzioak zerbitzu publikoarekiko ardura-printzipioari jarraikiz burutuko dituzte, printzipio horien kontra jokatzen duen edozein jokabide saihestuz.
      3. Inpartzialtasun-printzipioa errespetatuko dute, nork bere irizpidea izateko, interes partikular guztietatik kanpo.
      4. Beren funtzioak betetzerakoan, berdintasunezko eta diskriminaziorik gabeko tratua bermatu beharko dute.
      5. Ardura egokiaz jardungo dute beren betebeharrak burutzean, eta zerbitzu publikoak ematean kalitatea sustatuko dute.
      6. Jokabide duina izango dute, eta biztanleei zuzentasunez eta arretaz tratatuko diete.
      7. Erabaki eta jarduketa propioen eta zuzentzen dituzten organismoen erabaki eta jarduketen erantzukizuna bere gain hartuko dute, legez galdagarriak izan daitezkeen beste batzuei kalterik egin gabe.
   2. Jarduketa-printzipioak:
      
      1. Ardura eta errespetu osoz jardungo dute, bateraezintasun eta interes-gatazkei buruzko araudi erregulatzailea erabat errespetatuz.
      2. Gorde beharreko erreserba gordeko dute beren funtzioak egiteagatik jasotako informazioari edo gertatutako gertakariei dagokienez.
      3. Organo eskudunei ezagutzen duten edozein jarduketa araugaberen berri emango diete.
      4. Indarrean dagoen araudiak ematen dizkien eskubideak eman zaizkien xedearekin erabiliko dituzte, eta Administrazioen ondarea edo interes publikoa arriskuan jar dezakeen edozein jarduera egitea saihestuko dute.
      5. Ez dira beren funtzioekin bateraezinak diren egoera, jarduera edo interesetan nahastuko, eta ez dute esku hartuko objektibitatean eragina izan dezakeen arrazoiren bat duten gaietan.
      6. Ez dute onartuko ohiko, gizarteko eta adeitasunezko erabileretatik kanpo geratzen diren oparirik, ezta beren funtzioen garapena baldintza dezakeen mesede edo zerbitzu onuragarririk ere. Garrantzi instituzional handiagoa duten oparien kasuan, dagokien administrazio publikoaren ondarean sartuko dira.
      7. Beren funtzioak gardentasunez burutuko dituzte.
      8. Baliabide publikoak behar bezala kudeatu, babestu eta kontserbatuko dituzte, eta baliabide horiek ezin izango dira erabili araudi aplikagarriak baimentzen ez dituen jardueretarako.
      9. Ez dute Administrazioan daukaten posizioa onura pertsonalak edo materialak lortzeko erabiliko.